లచ్చయ్య చేనులో గుడ్డి పూలు: గులాబీ రంగు పురుగును ముందే పట్టుకున్న కథ

ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో ఆగస్టు చివరి వారం. రాత్రంతా వాన కురిసి, ఉదయం లేత ఎండ కాస్తోంది. లచ్చయ్య ఆరెకరాల పత్తి చేను నడుం ఎత్తుకు పెరిగి పచ్చగా నిగనిగలాడుతోంది. మొదటి పూత మొదలైంది. గట్టు మీద నిలబడి చూస్తే, తెలుపు, లేత పసుపు పూలతో చేను నిండుగా కనిపిస్తోంది.

కానీ దగ్గరికి వెళ్ళాక ఆయన అడుగు ఆగిపోయింది. కొన్ని పూలు పూర్తిగా విచ్చుకోలేదు. రేకులు లోపలికి ముడుచుకుని, గులాబీ మొగ్గలా అతుక్కుపోయి ఉన్నాయి. ఒక పువ్వును మెల్లగా విప్పి చూస్తే, లోపల సన్నటి దారాలు, మధ్యలో ఒక చిన్న తెల్లటి పురుగు.

లచ్చయ్యకు రెండేళ్ళ క్రితం సీజన్ గుర్తొచ్చింది. పైకి చూస్తే చేను బాగుంది, కాయలు బాగానే కట్టాయి. కానీ పత్తి తీసేటప్పుడు కాయలు సరిగా పగలలేదు. లోపల దూది మరకలతో, గింజలు పుచ్చిపోయి ఉన్నాయి. అమ్మేటప్పుడు నాణ్యత బాలేదని ధర కూడా తగ్గించారు. ఆ ఏడాది చేసిన అప్పు ఇంకా పూర్తిగా తీరలేదు.

ఈసారి అలా జరగనివ్వకూడదని ఆయన గట్టిగా అనుకున్నాడు.

గులాబీ రంగు పురుగు అంటే ఏమిటి?

గులాబీ రంగు పురుగు అనేది పత్తిని ఆశించే ఒక చిన్న రెక్కల పురుగు (మాత్) పిల్ల దశ, అంటే లార్వా. పిల్ల పురుగు మొదట తెల్లగా ఉండి, పెరిగే కొద్దీ గులాబీ రంగులోకి మారుతుంది. ఇది పూలు, మొగ్గలు, కాయల లోపలే ఉంటూ తింటుంది, కాబట్టి బయటి నుంచి చాలా ఆలస్యంగా తెలుస్తుంది.

బీటీ పత్తి వచ్చిన కొత్తలో ఈ పురుగు బెడద తగ్గింది. కానీ కాలక్రమేణా చాలా ప్రాంతాల్లో ఈ పురుగు బీటీ పత్తికి నిరోధక శక్తి పెంచుకుందని వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. అందుకే "బీటీ వేశాను కదా" అని నిశ్చింతగా ఉండటానికి లేదు.

గులాబీ రంగు పురుగును ఎలా గుర్తించాలి?

పత్తిలో గుడ్డి పూలు (రోసెట్ పూలు) కనిపించడమే మొదటి, ముఖ్యమైన హెచ్చరిక. తర్వాతి దశలో కాయల లోపల పురుగు, మరకల దూది, దెబ్బతిన్న గింజలు కనిపిస్తాయి.

• గుడ్డి పూలు: రేకులు పూర్తిగా విచ్చుకోకుండా లోపలికి ముడుచుకుని గులాబీ మొగ్గలా ఉంటాయి. విప్పితే లోపల పురుగు, దారాలు కనిపిస్తాయి.
• పచ్చి కాయలు: అక్కడక్కడా కొన్ని పచ్చి కాయలు తెంపి కోసి చూడండి. లోపల గులాబీ రంగు పురుగు, తిన్న గింజలు, మరకల దూది ఉంటే పురుగు సోకినట్టు.
• లింగాకర్షక బుట్టలు: ఈ బుట్టల్లో మగ రెక్కల పురుగులు పడతాయి. వారం వారం ఎన్ని పడుతున్నాయో లెక్కపెడితే పురుగు ఎప్పుడు పెరుగుతోందో తెలుస్తుంది.
• కాయలు సరిగా పగలకపోవడం: పత్తి తీసే సమయంలో కాయలు సగమే పగిలి, దూది ముద్దలా ఉంటుంది.

లచ్చయ్య ఆ పువ్వును, లోపలి పురుగును ఫోన్‌లో ఫోటో తీసి Mapis Farming ఫోటో పరిశీలనకు పంపాడు. "పత్తి, మొదటి పూత, కొన్ని పూలు ముడుచుకుని ఉన్నాయి" అని ఒక లైన్ రాశాడు. సమాధానం గులాబీ రంగు పురుగు అని సూచించి, లింగాకర్షక బుట్టలు పెట్టమని, గుడ్డి పూలను ఏరి నాశనం చేయమని, వ్యవసాయ అధికారితో నిర్ధారించుకోమని చెప్పింది.

పత్తిలో నష్టం కాయ పగిలినప్పుడు కనిపిస్తుంది, కానీ అది మొదలయ్యేది పువ్వు ముడుచుకున్న రోజే.

గులాబీ రంగు పురుగును ఎలా నివారించాలి?

ఒక్క స్ప్రేతో ఈ పురుగు పోదు, ఎందుకంటే అది పువ్వు, కాయ లోపల దాక్కుని ఉంటుంది. సమగ్ర సస్యరక్షణ — పర్యవేక్షణ, చేతితో ఏరడం, సమయానికి పంట ముగించడం, అవసరమైనప్పుడే మందులు — కలిపి చేస్తేనే ఫలితం ఉంటుంది.

మరుసటి రోజు లచ్చయ్య మండల వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారిని కలిశాడు. ఆయన సూచించిన ప్రణాళిక ఇది:

1. లింగాకర్షక బుట్టలు పెట్టండి. పూత మొదలయ్యే సమయానికి చేనులో పెట్టి, ప్రతి వారం పడిన రెక్కల పురుగులను లెక్కపెట్టండి. బుట్టలోని ఎరను సూచించిన సమయానికి మార్చండి. ఎన్ని పడితే చర్య తీసుకోవాలో అధికారిని అడగండి.
2. గుడ్డి పూలను ఏరి నాశనం చేయండి. వారానికి ఒకటి రెండు సార్లు చేనంతా తిరిగి, ముడుచుకున్న పూలను తెంపి సంచిలో వేసి, గుంతలో పాతిపెట్టండి. చేనులోనే కింద పడేస్తే పురుగు మళ్ళీ బయటకు వస్తుంది.
3. తొలిదశలో వేప ఆధారిత మందులు. పురుగు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు, లేబుల్ సూచనల ప్రకారం వాడండి.
4. రసాయన మందులు అధికారి సలహాతోనే. బుట్టల లెక్క, కాయల పరీక్ష ఆధారంగా అవసరమైతేనే, పత్తికి అనుమతి ఉన్న మందును లేబుల్ మోతాదులో వాడండి. ఒకే రకం మందును పదే పదే వాడకండి.
5. నత్రజని అతిగా వేయకండి. మొక్క ఎక్కువ కాలం పచ్చగా పెరుగుతూ ఉంటే పంట కాలం పెరిగి, పురుగుకు ఎక్కువ రోజులు ఆహారం దొరుకుతుంది.

పత్తిని సమయానికి ఎందుకు తీసేయాలి?

పంట ఎక్కువ కాలం చేనులో ఉంటే గులాబీ రంగు పురుగుకు ఆహారం దొరుకుతూనే ఉంటుంది, తర్వాతి సీజన్‌కి పెద్ద సంఖ్యలో పురుగులు సిద్ధంగా ఉంటాయి. సమయానికి పంట ముగించి, అవశేషాలు నాశనం చేయడమే ఈ పురుగు చక్రాన్ని తెంచే బలమైన మార్గం.

చాలా మంది రైతులు చివరి తీత తర్వాత కూడా "ఇంకో నాలుగు కాయలు వస్తాయిలే" అని నీళ్ళు పెట్టి పంటను పొడిగిస్తారు, లేదా మోడు పత్తి వదిలేస్తారు. ఆ కొద్ది దూది కోసం వచ్చే ఏడాది పంట మొత్తాన్ని ప్రమాదంలో పెడతారు.

• చివరి తీత అయ్యాక పంటను పొడిగించకండి, మోడు పత్తి వదలకండి.
• పత్తి కట్టెలను, మిగిలిన కాయలను చేనులో వదిలేయకుండా తొలగించండి. కట్టెలను గట్ల మీద ఎక్కువ కాలం కుప్పగా ఉంచకండి.
• పంట తీసేశాక గొర్రెలు, మేకలను చేనులో మేపితే మిగిలిన కాయలు, ఆకులు తినేస్తాయి.
• తీసిన పత్తిని ఇంట్లో గానీ, గోదాములో గానీ ఎక్కువ రోజులు నిల్వ ఉంచకండి.
• వేసవిలో లోతు దుక్కి చేస్తే నేలలో దాగి ఉన్న పురుగు దశలు ఎండకు, పక్షులకు బయటపడతాయి.
• బీటీ విత్తనంతో వచ్చే నాన్-బీటీ (రెఫ్యూజ్) విత్తనాలను కూడా సూచించిన విధంగా వేయండి.
• పక్క రైతులతో కలిసి అందరూ ఒకేసారి పంట ముగిస్తేనే పూర్తి ఫలితం వస్తుంది.

లచ్చయ్య చేనులో ఏం మారింది?

ఆ సీజన్ లచ్చయ్య ప్రతి వారం బుట్టల లెక్క, గుడ్డి పూల ఫోటోలను Mapis Farming లో పొలం పరిశీలన రికార్డుగా తేదీతో నమోదు చేశాడు. సెప్టెంబర్‌లో బుట్టల్లో పురుగులు పెరగడం మొదలైనప్పుడు, ఆ రికార్డునే అధికారికి చూపించి సలహా తీసుకున్నాడు.

నష్టం పూర్తిగా తప్పలేదు — కొన్ని కాయలు దెబ్బతిన్నాయి. కానీ రెండేళ్ళ క్రితంలా కాయలు గుంపులుగా పుచ్చిపోలేదు, దూది తెల్లగా, శుభ్రంగా వచ్చింది. చివరి తీత అయిన వారంలోనే కట్టెలు పీకించి, గొర్రెల మందను చేనులో మేపించాడు. పక్క చేను రైతులు ఇద్దరిని కూడా అదే చేయమని ఒప్పించాడు.

మిరప రైతులు ఇదే తరహా జాగ్రత్తలతో నల్ల తామర పురుగును ఎలా అదుపు చేశారో చదవండి. మందుల మీద ఎంత ఖర్చవుతోందో తెలుసుకోవడానికి వ్యవసాయ ఖర్చుల లెక్క కూడా చూడండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

పత్తిలో గుడ్డి పూలు అంటే ఏమిటి?

గుడ్డి పూలు (రోసెట్ పూలు) అంటే పూర్తిగా విచ్చుకోకుండా, రేకులు లోపలికి ముడుచుకుని గులాబీ మొగ్గలా కనిపించే పూలు. గులాబీ రంగు పురుగు పువ్వు లోపల దారాలతో రేకులను అతికించడం వల్ల ఇలా అవుతుంది. ఇవి కనిపిస్తే పురుగు చేనులో ఉందని మొదటి హెచ్చరిక.

లింగాకర్షక బుట్టలు ఎలా ఉపయోగపడతాయి?

లింగాకర్షక బుట్టలు ఆడ పురుగు వాసనను పోలిన ఎరతో మగ రెక్కల పురుగులను ఆకర్షించి పట్టుకుంటాయి. ప్రతి వారం ఎన్ని పడుతున్నాయో లెక్కపెడితే, పురుగు ఎప్పుడు పెరుగుతోందో, మందు అవసరమా కాదా అని నిర్ణయించవచ్చు. ఎకరాకు ఎన్ని బుట్టలు, ఎన్ని పడితే చర్య అనే వివరాలు వ్యవసాయ అధికారిని అడగండి.

బీటీ పత్తి వేస్తే గులాబీ రంగు పురుగు రాదా?

వస్తుంది. చాలా ప్రాంతాల్లో గులాబీ రంగు పురుగు బీటీ పత్తికి నిరోధక శక్తి పెంచుకుంది. అందుకే బీటీ పత్తిలో కూడా గుడ్డి పూలు, బుట్టల లెక్క గమనిస్తూ సమగ్ర సస్యరక్షణ పాటించాలి.

మోడు పత్తి ఎందుకు వదలకూడదు?

మోడు పత్తి లేదా పొడిగించిన పంట గులాబీ రంగు పురుగుకు సీజన్ అయిపోయాక కూడా ఆహారం, ఆశ్రయం ఇస్తుంది. దాంతో తర్వాతి సీజన్‌లో పురుగు మొదటి నుంచే ఎక్కువగా ఉంటుంది. సమయానికి పంట ముగించి, కట్టెలు, అవశేషాలు తొలగించడం మంచిది.

గులాబీ రంగు పురుగుకు ఏ మందు కొట్టాలి?

మందు ఎంపిక బుట్టల లెక్క, కాయల పరీక్ష, పంట దశ మీద ఆధారపడి ఉంటుంది, కాబట్టి మీ వ్యవసాయ అధికారి లేదా కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం సలహా తీసుకోండి. పత్తికి అనుమతి ఉన్న మందునే, లేబుల్ మీద ఉన్న మోతాదులో వాడండి, ప్రతిసారీ వేరే రసాయన గ్రూపుకు మారండి. అంతకంటే ముందు గుడ్డి పూలు ఏరడం, బుట్టలు, వేప ఆధారిత మందులు వంటి సురక్షిత చర్యలు పాటించండి.